Yaşam

Arapların da bir Nasreddin Hoca’sı var: Jüha

Kimi zaman eğlendiren kimi zaman düşündüren, Arap tarihinin en önemli popüler mizahçısı denildiğinde akla hiç şüphesiz Jüha gelir. Jüha, Türk tarihindeki Nasreddin Hoca karakterinin Arap dünyasındaki karşılığı olarak biliniyor.

9. yüzyılda yaşadığı tahmin edilen Jüha’nın hikayeleri 11. yüzyıldan itibaren Arap coğrafyasına yayıldı. Jüha, eğlenceli kişiliğiyle halk arasında sevildi, şakaları ve nasihatleri ona ün kazandırdı.

Arap komedyen Abdurrahim Awje, Jüha’yı şu sözlerle anlattı: “Jüha hakkındaki en ilginç detay konuşmalarında ironiyi ilk kullanan kişi olarak bilinmesidir. Bu tarz şakalar daha önce kullanılmazdı. Yani üst düzey zeka ve mizah içeriyor. Hikayelerde farklı karakterlere bürünen Jüha mutlaka bir mesaj veriyor. Bu yolu ilk seçen kişi Jüha oldu diyebiliriz.”

Jüha tıpkı Nasreddin Hoca gibi insanlara doğru yolu gösteren, iyilikleri bildiren ve kötülüklerden sakındıran biriydi. Bunu yaparken, kendine has bir tutum sergiledi. Toplumdaki bozuk yönlerin düzeltilmesi için meseleyi basit bir dil ve üslubla anlattı. Mesajlarını kısa ve öz cümlelerle dile getirdi.

İnsanları nüktelerle düşünmeye çağırdı

Jüha, drama dalında zekayı ve mizahı çok iyi harmanlayan bir örnek. Dolayısıyla her türlü mesajı mizah yoluyla verdi. Jüha verdiği mesajlarda, toplumun yanlış yönlerini eleştirerek düzelmesini sağlamayı hedefledi. Arap toplumunu çok iyi tanıyan Jüha, aile, komşuluk, dostluk ve ticari ilişkilerde gördüğü yanlışlıkları konu edindi.  Kullandığı nüktelerle, insanları düşünmeye çağırdı.

Sosyolog ve psikologlar bireyi ve toplumu tanıyıp, onların farklı yönlerini incelemek için Jüha’dan faydalandı. Jüha’nın bu kadar meşhur ve hatırda kalmasını sağlayan en önemli etken şakalarını popüler kültürün içine katarak zamanı yakalaması oldu. Ayrıca Jüha’nın fıkralarının yazıya geçirilerek yayılması da günümüze kadar gelmesinde önemli bir rol oynadı.

Musab Eryiğit

Kaynak

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu